تشخیص و فیزیوتراپی درمان پارگی تاندون آشیل
2 نوامبر, 2019
فرق سوزن خشک و طب سوزنی؟ کدام یک برای شما مناسب است؟
5 نوامبر, 2019

درمان دستی چیست و نحوه اثربخشی آن چگونه است؟

 lدرمان دستی (Manual Therapy) که با عنوان manipulative therapy نیز شناخته می شود، یک نوع درمان فیزیکی است که معمولاً همراه با تکنیک های سنتی در طب فیزیکی استفاده می شود.

 فیزیوتراپیست با دستانش فشاری را بر روی بافت های ماهیچه ای وارد می کند و یا مفاصل بدن را با دست حرکت می دهد؛ درست بر عکس شرایطی که فرد از یک دستگاه یا وسیله استفاده می کند.

 درمان دستی می‌تواند چه در درمان دردهای شدید و چه در درمان دردهای مزمن بسیار موثر باشد.

 بیشترین تاثیر درمان زمانی حاصل می شود که از درمان دستی در کنار دیگر روش های درمانی مانند گذاشتن یخ، گرما درمانی، سونوگرافی یا مداخله درمانی ICF، تحریک الکتریکی عصب از راه پوست TENS و یا تجویز ورزش استفاده شود.

 درمان دستی در فیزیوتراپی چیست؟

هدف تکنیک های درمان دستی فیزیوتراپی ، تنش زدایی از ماهیچه ها و آرام سازی مفاصلی است که دچار محدودیت حرکتی شده اند تا به این ترتیب درد کمتر شود و دامنه حرکتی بهبود پیدا کند.

 عموماً تکنیک های درمان دستی به کارهایی اشاره دارند که فیزیوتراپیست ها با دست انجام می دهند و معمولاً شامل استفاده از سه نوع حرکت هستند:

 ۱. موبیلیزیشن بافت نرم (مانند درمان تریگر پوینت و ماساژ بافت عمقی و.. )

  • در این روش به بافت های نرم بدن از جمله ماهیچه ها، رباط ها و تاندون ها فشار وارد می شود.
  • این فشار به آرام سازی ماهیچه ها، از بین رفتن انسجام بافت اثر زخم، افزایش گردش خون و کاهش درد کمک می کند.

۲. موبیلیزیشن مفصل

  • این روش می تواند یا با اعمال یک فشار مداوم یا با تاب دادن ریتمیک مفصل(های) آسیب دیده انجام شود.
  • به کاهش درد و بهبود عملکرد و تحرک مفصل کمک می کند.

۳. دستکاری مفصل

  • این روش شامل حرکت دادن سریع  یک مفصل مشخص با دامنه کم و با شدت زیاد است.
  • وقتی از روش استفاده می‌شود که موبیلیزیشن مفصل  دیگر موثر نباشد.
  • به کاهش درد و بهبود عملکرد و تحرک مفصل کمک می کند.
  • اغلب هنگام انجام این روش حفره زدایی صورت میگیرد یا مفصل صدا میدهد زیرا با انجام این حرکات گازی از فضای مفصل خارج می شود.

 مقیاس های درجه بندی

مقیاس های مختلفی برای توصیف موبایلیزیشن مفصل طراحی شده اند.

معمولاً  در مورد درمان های دستی در فیزیوتراپی از مقیاس درجه بندی موبیلیزیشن مفصل مایتلند (Maitland Joint Mobilization Grading Scale) استفاده می شود.

 تعریف این مقیاس درجه بندی به صورت زیر است:

درجه یک _ انجام حرکات نوسانی ریتمیک با دامنه کم در ابتدای دامنه حرکتی موجود

درجه ۲ _ انجام حرکات نوسانی ریتمیک با دامنه زیاد در میانه دامنه حرکتی موجود

درجه ۳ _ حرکات نوسانی ریتمیک با دامنه زیاد که به انتهای دامنه حرکتی می رسد

درجه ۴ _ حرکات نوسانی ریتمیک با دامنه کم در انتهای دامنه حرکتی

درجه ۵ _ حرکاتی سریع و جهشی با دامنه کم در انتهای دامنه حرکتی

 مقیاس درجه بندی کالتنبورن تراکشن (Kaltenborn Traction) مقیاس دیگری است که برای توصیف مبلیزیشن های مفصل

  طراحی شده است و به صورت زیر تعریف می شود:

درجه یک _ فشار روی مفاصل را بدون جداسازی سطح مفصل خنثی می کند

درجه ۲ _ سطوح مفصل را جدا می کند. با این کار کم کاری مفصل جبران می شود یا جلوی حرکات اضافه درون کپسول مفصل گرفته می شود

درجه ۳ _ بافت های نرم اطراف مفصل را می کشد

 درمان دستی فیزیوتراپی برای کنترل درد

درمان دستی یک روش موثر برای درمان مفاصل و ماهیچه هایی است که به نوعی دچار محدودیت شده اند و تحرک کافی و دامنه حرکت لازم را ندارند.

 این محدودیت ها می توانند منجر به ناراحتی، درد، تغییر در عملکرد و وضعیت بدنی و کاهش تحرک شوند.

درمان دستی به منظور کاهش سفتی مفصل و کاهش تنش عضلانی به بازیابی تحرک این مفاصل محدود شده کمک می کند و به این ترتیب به بیمار کمک می کند تا الگوی حرکتی طبیعی تری داشته باشد.

 بازیابی تحرک نرمال با استفاده از درمان دستی دردهای مزمن و نیمه شدید را تسکین می دهد، برای مثال درمان دستی می تواند موجب تسکین درد بیمارانی شود که در اثر جراحت های بافت نرم از جمله کشیدگی عضلات و پیچ خوردگی ها دچار کمردرد شدیدی شده اند؛ همچنین  به افرادی که دچار دردهای مزمن مرتبط با مشکلات مفصلی هستند، مانند محدودیت مفصل فاست، کمک می کند.

 مواردی که با درمان دستی درمان میشوند

 موارد زیادی وجود دارند که با درمان دستی قابل درمان هستند، از جمله:

  • گردن درد (اسپاسم عضلانی، فتق دیسک و غیره)
  • درد پایین کمر (فتق دیسک، محدودیت مفصل فاست، تنگی کانال نخاعی و غیره)
  • درد ستون فقرات در ناحیه قفسه سینه (فتق دیسک، وجود فشار بر روی دنده و غیره)
  • میگرن ها و سردرد ها
  • فیبرومیالژیا
  • اختلال در عملکرد مفصل گیجگاهی زیر واره ای (TMJ)
  • درد شانه (سندروم گیرافتادگی یا اینپینجمنت شانه، شانه یخ زده، جراحت روتاتور کاف و غیره)
  • درد ناحیه هیپ (بورسیت یا  آماس کیسه های مفصلی لگن، عوارض پس از جراحی تعویض لگن، درد میوفاسیال در ناحیه هیپ،ایمپینجمنت مفصل ران و غیره)
  • درد زانو (سندرم ایلیوتیبیال باند، اختلال در عملکرد مفصل پاتلوفمورال، عوارض پس از جراحی تعویض زانو و غیره) 
  • درد قوزک پا (پیچ خوردگی/کشیدگی قوزک، آرتروز و غیره)

خواندن این مطلب پیشنهاد می شود: آشنایی کامل از مزایا و کاربرهای کامل درمان های دستی در فیزیوتراپی

 نتیجه گیری

اگر از درد حاد یا مزمن رنج می برید و به دنبال راهی برای تسکین آن هستید با یکی از فیزیوتراپیست های ما در کلینیک فیزیوتراپی دایان تماس بگیرید.

 در تیم ما برای اینکه ریکاوری شما به بهترین شکل انجام شود، درمان های دستی را در صورت لزوم برنامه درمانی شما استفاده خواهیم کرد.

اطلاعات تماس کلینیک فیزیوتراپی دایان

به اشتراک بگذارید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *