گردن درد بعد از خواب؛ علت، درمان و راه‌های پیشگیری از درد گردن صبحگاهی

گردن درد بعد از خواب یکی از مشکلاتی است که ممکن است باعث شود فرد از همان ابتدای صبح با خشکی، گرفتگی یا درد گردن از خواب بیدار شود. این درد گاهی بعد از چند ساعت برطرف می‌شود، اما در بعضی افراد ممکن است در طول روز ادامه داشته باشد و حرکت دادن سر، کار با کامپیوتر یا انجام فعالیت‌های روزمره را دشوار کند.

در بسیاری از موارد، گردن درد بعد از خواب با وضعیت خواب، حالت قرارگیری سر و گردن، بالش نامناسب یا باقی ماندن گردن در یک وضعیت برای مدت طولانی ارتباط دارد. با این حال، اگر درد مکرر، شدید یا همراه با علائم عصبی باشد، ممکن است علت دیگری داشته باشد و نیاز به ارزیابی پزشکی یا فیزیوتراپی داشته باشد.

در این مقاله علت گردن درد بعد از خواب، روش‌های کاهش درد، انتخاب وضعیت مناسب خواب، پیشگیری از گردن درد صبحگاهی و زمان مراجعه به پزشک یا فیزیوتراپیست را بررسی می‌کنیم.

از درد و کوفتگی بدن خسته شدی؟
تماس بگیر و وقت معاینه یا فیزیوتراپی تنظیم کن!

تماس با کلینیک فیزیوتراپی

علت گردن درد بعد از خواب چیست؟

یکی از مهم‌ترین دلایل گردن درد بعد از خواب قرار گرفتن گردن در وضعیت نامناسب برای چند ساعت است. هنگام خواب، سر و گردن باید در وضعیتی قرار بگیرند که فشار غیرضروری به عضلات، مفاصل و سایر ساختارهای گردن وارد نشود.

اگر گردن برای مدت طولانی بیش از حد خم، چرخیده یا در وضعیت نامناسب قرار داشته باشد، ممکن است فرد صبح با درد، خشکی یا محدودیت حرکت گردن بیدار شود.

۱. وضعیت خواب و گردن درد

وضعیتی که هنگام خواب دارید می‌تواند روی فشار واردشده به گردن تأثیر بگذارد. خوابیدن روی شکم معمولاً باعث می‌شود سر برای مدت طولانی به یک سمت چرخیده بماند. این وضعیت می‌تواند باعث افزایش فشار و کشش در برخی عضلات و مفاصل گردن شود و در بعضی افراد به گردن درد صبحگاهی منجر شود.

خوابیدن به پشت یا پهلو معمولاً به فرد کمک می‌کند گردن را در راستای طبیعی‌تری نسبت به ستون فقرات قرار دهد؛ البته وضعیت مناسب خواب برای همه افراد یکسان نیست و باید بر اساس شرایط بدن و راحتی فرد انتخاب شود.

۲. بالش نامناسب

بالش باید به اندازه‌ای از سر و گردن حمایت کند که سر در هنگام خواب بیش از حد به جلو، عقب یا کنار خم نشود. ارتفاع و شکل مناسب بالش به وضعیت خواب فرد نیز بستگی دارد.

بالشی که بیش از حد بلند یا بیش از حد کوتاه باشد ممکن است وضعیت طبیعی گردن را تغییر دهد. بنابراین اگر مرتباً با درد گردن بعد از بیدار شدن مواجه می‌شوید، بررسی بالش و وضعیت خواب یکی از مواردی است که ارزش توجه دارد.

به جای تمرکز روی یک نوع خاص بالش، مهم‌تر است که بالش بتواند سر و گردن را در وضعیت راحت و نسبتاً هم‌راستا با ستون فقرات نگه دارد.

۳. حرکت یا وضعیت نامناسب هنگام خواب

گاهی فرد در طول خواب برای مدت طولانی در یک وضعیت باقی می‌ماند یا با تغییر وضعیت، گردن برای مدت کوتاهی تحت فشار قرار می‌گیرد. این شرایط ممکن است باعث سفتی و درد عضلات گردن در هنگام بیدار شدن شود.

۴. آسیب‌های قبلی گردن

افرادی که سابقه آسیب گردن، آسیب ورزشی یا ویپلش گردن (گردن شلاقی) دارند، ممکن است نسبت به وضعیت خواب و فشارهای واردشده به گردن حساس‌تر باشند. در چنین شرایطی، گردن درد ممکن است صبح‌ها بیشتر احساس شود.

۵. وضعیت نامناسب بدن در طول روز

علت درد صبحگاهی همیشه خودِ خواب نیست. اگر در طول روز ساعت‌های زیادی با گوشی، لپ‌تاپ یا کامپیوتر کار می‌کنید و سر و گردن برای مدت طولانی در وضعیت نامناسب قرار می‌گیرند، ممکن است درد و خشکی گردن در صبح بیشتر احساس شود.

۶. سایر علل گردن درد صبحگاهی

همه موارد گردن درد بعد از خواب ناشی از بالش یا وضعیت خواب نیستند. برخی مشکلات عضلانی، مفصلی و عصبی نیز می‌توانند باعث درد گردن شوند.

• کشیدگی یا گرفتگی عضلات گردن
• آرتروز و تغییرات مفاصل گردن
• تحریک یا فشردگی عصب
• مشکلات دیسک گردن
• آسیب‌های قبلی گردن
• وضعیت نامناسب بدن در طول روز

آیا گردن درد بعد از خواب می‌تواند از دیسک گردن باشد؟

بله، اما هر گردن درد بعد از خواب به معنی دیسک گردن نیست. بسیاری از موارد درد صبحگاهی با وضعیت خواب، سفتی عضلات یا عوامل مکانیکی مرتبط هستند و به‌تدریج بهتر می‌شوند.

اگر درد گردن همراه با انتشار درد به شانه یا دست، بی‌حسی، گزگز یا ضعف دست باشد، احتمال درگیری عصب بیشتر مطرح می‌شود و بهتر است علت آن توسط پزشک یا متخصص مربوطه ارزیابی شود.

برای آشنایی کامل‌تر با علل مختلف درد گردن و روش‌های تشخیص و درمان آن، می‌توانید مقاله گردن درد، علائم، علت و درمان را نیز مطالعه کنید.

درمان گردن درد بعد از خواب

درمان گردن درد بعد از خواب به علت و شدت علائم بستگی دارد. اگر درد خفیف باشد و علائم هشدار وجود نداشته باشد، معمولاً می‌توان ابتدا از روش‌های ساده خودمراقبتی استفاده کرد.

حرکت ملایم گردن

در صورت تحمل، حرکت دادن آرام گردن در دامنه‌ای که درد ایجاد نمی‌کند می‌تواند به کاهش خشکی کمک کند. لازم نیست گردن را به زور بکشید یا حرکات شدید انجام دهید.

استفاده از گرما یا سرما

برای برخی افراد استفاده کوتاه‌مدت از کمپرس سرد یا گرم می‌تواند به کاهش درد و احساس ناراحتی کمک کند. نوع مناسب کمپرس به علت درد و واکنش بدن فرد بستگی دارد و نباید مستقیماً روی پوست قرار داده شود.

ادامه فعالیت‌های روزانه

در صورت نداشتن آسیب جدی یا علائم هشدار، استراحت مطلق معمولاً ضروری نیست. انجام فعالیت‌های سبک و حرکت متناسب با تحمل بدن می‌تواند به جلوگیری از افزایش خشکی گردن کمک کند.

داروهای مسکن

در صورت نیاز، بعضی افراد از داروهای بدون نسخه برای کاهش درد استفاده می‌کنند؛ اما انتخاب دارو باید با توجه به شرایط فرد، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای مصرفی انجام شود. اگر درباره مصرف دارو مطمئن نیستید، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

بیشتر بخوانید: گردن درد؛ علائم، علت و درمان

چگونه از گردن درد بعد از خواب پیشگیری کنیم؟

اگر مرتباً با گردن درد هنگام بیدار شدن مواجه می‌شوید، چند تغییر ساده در وضعیت خواب و عادات روزانه ممکن است به کاهش این مشکل کمک کند.

بهترین وضعیت خواب برای گردن

• اگر خوابیدن روی شکم باعث گردن درد می‌شود، خوابیدن به پشت یا پهلو را امتحان کنید.
• هنگام خواب به پهلو، تلاش کنید سر و گردن در راستای ستون فقرات قرار بگیرند.
• هنگام خواب به پشت، بالش باید از سر و گردن حمایت مناسبی داشته باشد.
• اگر یک وضعیت خواب مشخص باعث درد می‌شود، وضعیت دیگری را امتحان کنید و واکنش بدن خود را بررسی کنید.

انتخاب بالش مناسب

بالش مناسب باید به گونه‌ای باشد که سر و گردن را بدون ایجاد خمیدگی قابل توجه حمایت کند. ارتفاع مناسب بالش به فرم بدن و وضعیت خواب شما بستگی دارد؛ بنابراین یک بالش که برای یک فرد مناسب است الزاماً برای فرد دیگر مناسب نخواهد بود.

اصلاح وضعیت بدن در طول روز

اگر ساعت‌های زیادی با کامپیوتر یا تلفن همراه کار می‌کنید، مدت طولانی گردن را در یک وضعیت ثابت نگه ندارید. در فواصل منظم از جای خود بلند شوید، وضعیت بدن را تغییر دهید و گردن و شانه‌ها را به شکل ملایم حرکت دهید.

• مانیتور را تا حد امکان در ارتفاع مناسب چشم قرار دهید.
• از خم کردن طولانی‌مدت گردن هنگام استفاده از تلفن همراه خودداری کنید.
• از نگه داشتن تلفن بین گوش و شانه خودداری کنید.
• هنگام نشستن، وضعیت راحت و متعادل بدن را حفظ کنید.

ورزش برای گردن درد بعد از خواب

اگر گردن درد شما خفیف است و با علائم عصبی یا آسیب جدی همراه نیست، حرکات ملایم می‌توانند به کاهش خشکی و حفظ حرکت گردن کمک کنند. تمرین‌ها نباید باعث ایجاد درد شدید یا افزایش علائم شوند.

چرخش ملایم گردن

1. صاف بنشینید یا بایستید و شانه‌ها را راحت نگه دارید.
2. سر را به آرامی به سمت چپ بچرخانید، بدون اینکه حرکت را به زور ادامه دهید.
3. چند ثانیه در این وضعیت بمانید و سپس به حالت اولیه برگردید.
4. همین حرکت را به سمت راست انجام دهید.

اگر این حرکت باعث افزایش درد، سرگیجه، بی‌حسی یا گزگز شد، آن را متوقف کنید.

بالا انداختن شانه

1. صاف بایستید و دست‌ها را در کنار بدن قرار دهید.
2. شانه‌ها را به آرامی به سمت گوش‌ها بالا ببرید.
3. چند ثانیه نگه دارید و سپس شانه‌ها را آرام پایین بیاورید.
4. حرکت را بدون ایجاد درد و با کنترل انجام دهید.

برای انتخاب تمرین‌های مناسب‌تر بر اساس علت و شدت گردن درد، بهتر است برنامه تمرینی توسط فیزیوتراپیست ارزیابی و تنظیم شود.

اگر درد گردن شما به شانه یا دست انتشار پیدا می‌کند، مطلب تفاوت درد گردن و شانه را بخوانید.

بیشتر بخوانید: تمرین های فیزیوتراپی برای درمان گردن درد

چه زمانی برای گردن درد بعد از خواب به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر گردن درد بعد از خواب خفیف باشد و به مرور بهتر شود، معمولاً جای نگرانی زیادی وجود ندارد. اما در صورت ماندگاری یا تشدید درد، بهتر است علت آن بررسی شود.

در صورت وجود هر یک از موارد زیر، مراجعه به پزشک اهمیت بیشتری دارد:

• درد شدید یا رو به افزایش گردن
• ادامه‌دار شدن درد بدون بهبود
• انتشار درد به شانه یا دست
• بی‌حسی، گزگز یا ضعف دست‌ها
• اختلال در راه رفتن یا حفظ تعادل
• تب یا احساس بیماری شدید همراه با درد گردن
• شروع گردن درد پس از تصادف، سقوط یا آسیب شدید
• اختلال جدید در کنترل ادرار یا مدفوع همراه با علائم عصبی

سوالات متداول درباره گردن درد بعد از خواب

چرا صبح‌ها با گردن درد بیدار می‌شوم؟

وضعیت نامناسب خواب، بالش نامناسب، ثابت ماندن گردن در یک وضعیت برای مدت طولانی و گرفتگی عضلات از علل شایع گردن درد صبحگاهی هستند. اگر درد مکرر یا شدید باشد، علت‌های دیگری مانند مشکلات مفاصل یا دیسک گردن نیز باید بررسی شوند.

آیا بالش نامناسب باعث گردن درد می‌شود؟

بله. بالش نامناسب می‌تواند باعث شود سر و گردن برای چند ساعت در وضعیت نامطلوب قرار بگیرند و در بعضی افراد باعث درد یا خشکی گردن در هنگام بیدار شدن شود.

آیا خوابیدن روی شکم باعث گردن درد می‌شود؟

خوابیدن روی شکم معمولاً باعث چرخش سر به یک سمت برای مدت طولانی می‌شود و ممکن است در برخی افراد باعث افزایش فشار و خشکی گردن شود. اگر متوجه شدید این وضعیت خواب درد شما را بیشتر می‌کند، خوابیدن به پشت یا پهلو را امتحان کنید.

چه زمانی گردن درد بعد از خواب نگران‌کننده است؟

اگر گردن درد شدید باشد، بعد از آسیب ایجاد شده باشد یا همراه با بی‌حسی، گزگز، ضعف دست‌ها، اختلال تعادل، تب یا انتشار درد به اندام‌ها باشد، بهتر است برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید.

سخن آخر

گردن درد بعد از خواب در بسیاری از موارد با وضعیت خواب، بالش نامناسب یا سفتی عضلات ارتباط دارد و با اصلاح عادات خواب و حفظ فعالیت مناسب می‌توان آن را کاهش داد.

با این حال، اگر درد گردن مکرر، شدید یا همراه با علائم عصبی باشد، نباید آن را صرفاً به بالش یا وضعیت خواب نسبت داد. در این شرایط، بررسی دقیق علت درد و انتخاب روش درمانی مناسب اهمیت دارد.

اگر گردن درد شما تکرار می‌شود یا با محدودیت حرکتی همراه است، ارزیابی توسط فیزیوتراپیست می‌تواند به شناسایی عوامل مؤثر و انتخاب تمرین‌ها و روش‌های مناسب کمک کند.

شماره تماس های کلینیک فیزیوتراپی دایان جهت دریافت مشاوره و نوبت حضوری : 02122786049 – 09128340536

برای دریافت اطلاعات بیشتر و مشاوره و اطلاع از نحوه ارائه خدمات با ما تماس بگیرید.

مرکز فیزیوتراپی در قیطریه