فیزیوتراپی شکستگی شانه
- مرکز فیزیوتراپی دایان
- آخرین به روزرسانی در ۲۵ مهر ۱۴۰۴
صدای ناگهانی ترک خوردن، درد شدید و ناتوانی در حرکت دادن بازو؛ تجربه شکستگی شانه، چه در اثر یک سقوط ناگهان، یک برخورد ورزشی یا یک حادثه، میتواند تجربهای ترسناک و ناتوانکننده باشد. این شکستگی میتواند استخوان بازو (هومروس)، ترقوه (کلاویکل) یا کتف (اسکاپولا) را درگیر کند. پس از تشخیص پزشک و ثابت کردن شکستگی (چه با گچ و آتل و چه با جراحی)، اولین نگرانی شما احتمالاً این است: “آیا شانهام دوباره مثل قبل خواهد شد؟”
پاسخ مثبت به این سوال، بیش از هر چیزی به یک فرآیند حیاتی بستگی دارد: فیزیوتراپی شکستگی شانه. بسیاری تصور میکنند که پس از جوش خوردن استخوان، درمان تمام شده است. اما این یک تصور اشتباه و خطرناک است. جوش خوردن استخوان تنها نیمی از مسیر است. بدون یک برنامه توانبخشی علمی و ساختاریافته، شما با شانهای روبرو خواهید شد که شاید دیگر درد شکستگی نداشته باشد، اما ضعیف، خشک و به شدت مستعد آسیبهای آینده مانند فیزیوتراپی کشیدگی تاندون شانه یا حتی آرتروز زودرس خواهد بود.
ما در کلینیک فیزیوتراپی دایان، با درک کامل نگرانیهای شما و سوالات متداول مراجعین با این مصدومیت این مطلب را آماده کردهایم. با ما همراه باشید تا قدم به قدم با تمام فازها، تمرینات، دستگاههای فیزیوتراپی و باید و نبایدهای کلیدی در طول دوره فیزیوتراپی شکستگی شانه آشنا شوید و با اطمینان کامل، مسیر بازگشت به یک زندگی فعال و قدرتمند را طی کنید.
چرا فیزیوتراپی شکستگی شانه یک ضرورت مطلق است؟
“استخوان من جوش خورده، پس چرا باید به فیزیوتراپی بروم؟” این سوالی است که بسیاری از بیماران میپرسند. پاسخ در درک این نکته نهفته است که شکستگی فقط یک آسیب استخوانی نیست؛ بلکه یک آسیب به کل سیستم عضلانی-اسکلتی شانه است.
جلوگیری از “شانه یخزده” (Frozen Shoulder)
مهمترین و اولین دلیل برای شروع به موقع فیزیوتراپی، جلوگیری از خشکی دائمی مفصل است. پس از شکستگی، بدن برای محافظت از ناحیه آسیبدیده، شما را مجبور به بیحرکتی میکند. این بیحرکتی طولانیمدت، به خصوص در مفصل پیچیدهای مانند شانه، میتواند باعث ضخیم شدن و چسبندگی کپسول مفصلی شود. این عارضه که به شانه یخزده یا کپسولیت چسبنده معروف است، وضعیتی بسیار دردناک است که دامنه حرکتی شما را به شدت محدود کرده و درمان آن خود یک چالش طولانی و جداگانه است. فیزیوتراپی شکستگی شانه با حرکات کنترلشده و زودهنگام، از این فاجعه پیشگیری میکند.
مبارزه با آتروفی (تحلیل) و مهار عضلانی
عضلات اطراف شانه، به ویژه گروه عضلات روتاتور کاف، پس از یک دوره بیحرکتی در گچ یا اسلینگ، به سرعت دچار ضعف و تحلیل (آتروفی) میشوند. علاوه بر این، درد و التهاب باعث ایجاد یک “مهار عصبی” میشود؛ یعنی مغز برای محافظت از مفصل، فرمان انقباض کامل را به این عضلات نمیدهد. بدون تمرینات تقویتی هدفمند، این ضعف باقی مانده و شانه شما هرگز قدرت سابق خود را به دست نخواهد آورد.
بازآموزی هماهنگی و کنترل عصبی-عضلانی
حرکت دادن شانه یک فرآیند هماهنگ و پیچیده بین استخوان بازو، کتف و ترقوه است. پس از شکستگی، این ریتم هماهنگ (ریتم اسکاپولوهومرال) به هم میریزد. بدن شما الگوهای حرکتی جبرانی و غلطی را یاد میگیرد تا کار خود را انجام دهد. فیزیوتراپی به بازآموزی این هماهنگی و کنترل دقیق کمک میکند تا از ساییدگی و آسیبهای آینده جلوگیری شود. چرا این مهم است؟ زیرا یک الگوی حرکتی نادرست، حتی با عضلات قوی، مانند رانندگی با ماشینی است که چرخهای آن بالانس نیستند؛ دیر یا زود به بخش دیگری آسیب خواهد زد.
مراحل جامع و فازبندی شده فیزیوتراپی شکستگی شانه
برنامه توانبخشی یک مسیر تدریجی و علمی است. فشار آوردن بیش از حد در مراحل اولیه میتواند منجر به درد، التهاب و حتی عدم جوش خوردن صحیح استخوان شود.
فاز ۱: فاز محافظت و کنترل التهاب (معمولاً هفته ۰ تا ۴-۶)
میدانیم که هفتههای اول پس از شکستگی میتواند با درد، تورم و احساس آسیبپذیری همراه باشد. هدف اصلی در این فاز، مدیریت این علائم و فراهم کردن بهترین محیط ممکن برای ترمیم استخوان است، نه حرکت دادن شانه.
- اهداف اصلی:
- کاهش درد و ورم.
- محافظت کامل از محل شکستگی با اسلینگ یا آتل.
- حفظ دامنه حرکتی مفاصل مجاور (آرنج، مچ و انگشتان).
- آموزش نحوه صحیح انجام فعالیتهای روزمره با یک دست.
- تمرینات و مداخلات فیزیوتراپی:
- یخدرمانی: قرار دادن پک یخ روی ناحیه متورم برای ۱۵ دقیقه، چندین بار در روز.
- تمرینات فعال مفاصل دورتر: شما باید روزانه چندین بار مچ دست و آرنج خود را به طور کامل خم و راست کنید و انگشتان خود را مشت کرده و باز کنید. چرا؟ این کار از خشکی این مفاصل جلوگیری کرده و با انقباض عضلات ساعد، به پمپاژ خون و کاهش ورم در کل دست کمک میکند.
- تمرینات آونگی (Pendulum Exercise): (فقط در صورت تایید پزشک) خم شدن از کمر، اجازه دادن به دست برای آویزان شدن و ایجاد حرکات دایرهای بسیار کوچک با استفاده از حرکت بدن، نه عضلات شانه.
فاز ۲: فاز بازیابی حرکت پسیو و اکتیو-اسیستد (معمولاً هفته ۴-۶ تا ۸)
پس از تایید پزشک مبنی بر شروع فرآیند جوش خوردن، به آرامی شروع به حرکت دادن مفصل شانه میکنیم. به یاد داشته باشید، در این فاز عضلات شما هنوز ضعیف هستند و نباید فشاری به آنها وارد شود.
- اهداف اصلی:
- افزایش تدریجی دامنه حرکتی پسیو (حرکت توسط نیروی خارجی).
- شروع حرکات اکتیو-اسیستد (حرکت با کمک).
- شروع انقباضات ایزومتریک.
- تمرینات فیزیوتراپی:
- حرکات پسیو: فیزیوتراپیست یا خود شما با استفاده از دست سالم، دست آسیبدیده را به آرامی در جهات مختلف تا آستانه درد حرکت میدهید.
- حرکات با چوب یا قرقره: استفاده از یک چوب یا سیستم قرقره برای کمک به بلند کردن دست آسیبدیده.
- تمرینات ایزومتریک: انقباض ملایم عضلات شانه در مقابل یک مقاومت ثابت (مانند دیوار) بدون ایجاد هیچ حرکتی در مفصل. چرا؟ این تمرینات عضلات را “بیدار” کرده و بدون ایجاد فشار بر محل شکستگی، آنها را برای فاز بعدی آماده میکنند.
فاز ۳: فاز تقویت فعال و بازگشت به عملکرد (معمولاً از هفته ۸-۱۲ به بعد)
این مرحله، فاز هیجانانگیز بازسازی قدرت و بازگشت به استقلال است. حالا که استخوان به اندازه کافی جوش خورده و دامنه حرکتی بهبود یافته، زمان ساختن عضلات فرا رسیده است.
- اهداف:
- دستیابی به دامنه حرکتی کامل و فعال.
- تقویت کامل عضلات روتاتور کاف و تثبیتکنندههای کتف.
- بهبود استقامت و کنترل عصبی-عضلانی.
- شروع تمرینات عملکردی.
- مداخلات فیزیوتراپی:
- تمرینات مقاومتی با کش تراباند: این کشها ابزاری عالی برای تقویت هدفمند عضلات روتاتور کاف در حرکات چرخش داخلی و خارجی هستند.
- تمرینات با وزنه سبک: شروع کار با دمبلهای ۱ یا ۲ کیلویی برای حرکاتی مانند بالا بردن دست از جلو و پهلو.
- تمرینات ثباتبخشی کتف: تمرکز بر تقویت عضلاتی که تیغه شانه را کنترل میکنند. این تمرینات برای پیشگیری از مشکلات مرتبط با [فیزیوتراپی کشیدگی تاندون مچ پا (تاندینوپاتی آشیل)] که میتواند ناشی از الگوهای جبرانی باشد، اهمیت دارد.
- تمرینات عملکردی: شبیهسازی حرکات روزمره مانند قرار دادن یک وسیله در قفسه بالایی یا بستن کمربند ایمنی.
دستگاهها و تجهیزات پیشرفته در فیزیوتراپی شکستگی شانه
در کنار تمریندرمانی که هسته اصلی توانبخشی است، یک کلینیک مدرن از تکنولوژی برای تسریع فرآیند بهبودی و مدیریت بهتر علائم استفاده میکند.
لیزر پرتوان (High Power Laser Therapy)
این تکنولوژی با نفوذ عمیق به بافتها، فرآیندهای ترمیم سلولی را در سطح میتوکندری تحریک میکند. در دوره فیزیوتراپی شکستگی شانه، لیزر پرتوان به طور مستقیم به محل شکستگی تابانده میشود تا فرآیند تشکیل کالوس استخوانی (جوش خوردن) را تسریع کند. همچنین برای کاهش التهاب و درد بافتهای نرم اطراف بسیار مؤثر است. جزئیات بیشتر را میتوانید در صفحه لیزر درمانی در فیزیوتراپی بخوانید.
مگنتتراپی (Magnet Therapy)
میدانهای مغناطیسی پالسی (PEMF) یکی از معدود روشهایی است که ثابت شده میتواند بر ترمیم بافت استخوانی تأثیر مثبت بگذارد. این روش غیرتهاجمی با بهبود پتانسیل الکتریکی غشای سلولهای استخوانی، فرآیند جوش خوردن شکستگی را تسریع میکند و به ویژه در مواردی که جوش خوردن با تأخیر مواجه است، بسیار ارزشمند است.
الکتروتراپی (TENS/IFC)
در فاز حاد، استفاده از جریانهای TENS و IFC یک روش عالی و بدون عارضه برای مدیریت درد است. این دستگاهها با تحریک اعصاب حسی، سیگنالهای درد را قبل از رسیدن به مغز مسدود میکنند و نیاز شما به داروهای مسکن را کاهش میدهند.
اولتراسوند تراپی (Ultrasound Therapy)
در مراحل بعدی و پس از کاهش التهاب حاد، اولتراسوند میتواند برای کاهش چسبندگیهای بافت نرم و بهبود انعطافپذیری بافت اسکار در اطراف محل شکستگی به کار رود.
کلینیک فیزیوتراپی دایان: رویکرد فناورانه به توانبخشی شکستگی شانه
در فیزیوتراپی دایان، ما میدانیم که بهبودی شما پس از شکستگی شانه، نیازمند یک برنامه دقیق، علمی و شخصیسازی شده است. رویکرد ما صرفاً مجموعهای از تمرینات نیست؛ بلکه یک استراتژی جامع برای بازگرداندن شما به حداکثر عملکرد ممکن است. برنامه فیزیوتراپی شکستگی شانه شما در کلینیک ما با یک ارزیابی کامل آغاز میشود. ما با استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته به صورت هدفمند به شما کمک میکنیم. برای مثال، از مگنتتراپی برای تسریع جوش خوردن استخوان، از لیزر پرتوان برای کنترل التهاب بافت نرم و تحریک ترمیم و از الکتروتراپی برای مدیریت موثر درد شما در هفتههای اول بهره میبریم. با پیشرفت شما، تمرکز بر روی تمریندرمانی پیشرفته با استفاده از تجهیزات مدرن و تکنیکهای درمان دستی (Manual Therapy) برای بازگرداندن حرکت کامل مفصل و قدرت عضلات معطوف میشود. این رویکرد فناورانه در کنار تخصص دستان درمانگران ما، بهبودی ایمن و کامل شما را تضمین میکند.
☎️ برای دریافت مشاوره و نوبتدهی، با شماره تلفنهای ۰۲۱۲۲۷۸۶۰۴۹ – ۰۹۱۲۸۳۴۰۵۳۶ تماس بگیرید.
بایدها و نبایدهای حیاتی در دوره بهبودی
✅ بایدها (کارهایی که موفقیت شما را تضمین میکنند):
- باید به اسلینگ خود احترام بگذارید: در هفتههای اول، اسلینگ گرانبهاترین لباس شماست. استفاده صحیح از آن، از جابجایی قطعات شکسته جلوگیری کرده و به استخوان اجازه ترمیم میدهد.
- باید تمرینات خانگی خود را مانند دارو مصرف کنید: پیشرفت واقعی با تکرار روزانه و منظم تمریناتی که فیزیوتراپیست به شما آموزش داده، حاصل میشود.
- باید صبور باشید و واقعبین: بهبودی شانه یک فرآیند زمانبر است. انتظار نداشته باشید یک شبه به حالت اول بازگردید. هر هفته یک پیشرفت کوچک، یک پیروزی بزرگ است.
- باید به درد به عنوان یک راهنما گوش دهید: کمی ناراحتی حین کشش طبیعی است، اما درد تیز و شدید یک علامت هشدار است که نشان میدهد بیش از حد فشار آوردهاید. فوراً تمرین را متوقف کرده و با فیزیوتراپیست خود مشورت کنید.
❌ نبایدها (کارهایی که بهبودی شما را به خطر میاندازند):
- نباید در مراحل اولیه اجسام را بلند کنید یا بار حمل کنید: حتی حمل یک کیف دستی با دست آسیبدیده میتواند فشار زیادی به محل شکستگی وارد کند.
- نباید از دست جراحی شده برای هل دادن خود (مثلاً هنگام بلند شدن از تخت یا صندلی) استفاده کنید. این کار نیروی فشاری زیادی به استخوانهای در حال ترمیم وارد میکند.
- نباید جلسات فیزیوتراپی را به دلیل “احساس بهتر شدن” رها کنید: بسیاری از ضعفها و محدودیتهای حرکتی در مراحل اولیه قابل تشخیص نیستند و نادیده گرفتن آنها منجر به مشکلات مزمن در آینده میشود.
- نباید خیلی زود به فعالیتهای سنگین و ورزش بازگردید: بازگشت زودهنگام به ورزشهایی مانند تنیس یا وزنهبرداری، یکی از دلایل اصلی آسیب مجدد یا درد مزمن است. این فرآیند باید تحت نظارت کامل باشد.
سوالات متداول (FAQs)
- چه زمانی استخوان شانهام جوش میخورد؟ معمولاً جوش خوردن اولیه بین ۶ تا ۸ هفته طول میکشد، اما استحکام کامل استخوان ممکن است چندین ماه زمان ببرد.
- آیا بعد از باز کردن گچ یا اسلینگ، شانهام باید کاملاً خوب شده باشد؟ خیر، این تازه شروع مرحله اصلی توانبخشی است. پس از باز کردن اسلینگ، شانه شما بسیار ضعیف و خشک خواهد بود و فیزیوتراپی شکستگی شانه از این نقطه اهمیت دوچندان پیدا میکند.
- چرا دست و انگشتانم بعد از شکستگی ورم کردهاند؟ این امر به دلیل تجمع مایعات ناشی از التهاب و کاهش فعالیت پمپ عضلانی طبیعی است. انجام تمرینات مچ و انگشتان و بالا نگه داشتن دست به کاهش این ورم کمک میکند.
نتیجهگیری
شکستگی شانه یک آسیب جدی است، اما نباید به یک محدودیت دائمی در زندگی شما تبدیل شود. فیزیوتراپی شکستگی شانه بخش حیاتی، علمی و غیرقابل حذف از فرآیند درمان است که موفقیت بلندمدت شما به آن بستگی دارد. این یک سرمایهگذاری برای سلامت آینده مفصل شانه شماست. یک برنامه توانبخشی ساختاریافته نه تنها شما را از درد و محدودیتهای پس از آسیب رها میکند، بلکه با ساختن یک پایه عضلانی قوی و آموزش الگوهای حرکتی صحیح، شما را در برابر آسیبهای آینده مقاوم میسازد. انتخاب یک مرکز فیزیوتراپی تخصصی و مجهز مانند فیزیوتراپی دایان در خیابان پاسداران، تضمینکننده یک بازگشت ایمن، کامل و پایدار به یک زندگی فعال و بدون محدودیت است.
بفرست برای کسی که نیاز داره ببینه . . .
بیشتر در این رابطه بخوانید
آخرین مقالات در فیزیوتراپی دایان
