مراقبت بعد از کشیدن پین مچ دست؛ درد، ورم، مراقبت از زخم و تمرین‌ها

کشیدن پین مچ دست معمولاً بخشی از روند درمان بعضی از شکستگی‌های مچ و دست است. پین‌های کیرشنر یا K-wire در برخی شکستگی‌ها برای ثابت نگه داشتن استخوان در وضعیت مناسب استفاده می‌شوند و پس از آنکه شرایط ترمیم مناسب شد، با نظر جراح خارج می‌شوند. خارج شدن پین به این معنا نیست که مچ همان روز کاملاً به حالت طبیعی برگشته است؛ پس از خارج کردن پین ممکن است هنوز درد، ورم، خشکی مفصل، ضعف عضلات و محدودیت حرکتی وجود داشته باشد و بازگشت عملکرد به‌صورت تدریجی انجام شود.

در این مطلب می‌خوانید بعد از کشیدن پین مچ دست چه باید کرد، آیا درد و خونریزی مختصر قابل انتظار است، برای ورم دست چه کارهایی می‌توان انجام داد، تمرین‌ها چه زمانی شروع می‌شوند، آیا فیزیوتراپی لازم است و چه علائمی نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.

پین مچ دست چیست و چرا از آن استفاده می‌شود؟

پین یا K-wire یک سیم فلزی باریک است که در برخی شکستگی‌ها برای ثابت نگه داشتن قطعات استخوان استفاده می‌شود. در بعضی روش‌ها بخشی از پین از پوست بیرون می‌ماند تا بعداً بتوان آن را خارج کرد. زمان باقی ماندن پین برای همه بیماران یکسان نیست و به محل و نوع شکستگی، پایداری استخوان، وضعیت ترمیم و تصمیم جراح بستگی دارد.

بنابراین نمی‌توان گفت هر پین مچ دست باید دقیقاً تعداد مشخصی روز یا هفته باقی بماند. در منابع معتبر، بازه‌هایی مانند حدود ۳ تا ۶ هفته یا ۴ تا ۶ هفته برای برخی موارد ذکر شده است، اما در بعضی شکستگی‌ها ممکن است زمان بیشتری لازم باشد. تصمیم برای خارج کردن پین باید بر اساس ارزیابی پزشکی و روند ترمیم همان بیمار گرفته شود.

اگر درباره خود شکستگی و روند توانبخشی آن اطلاعات بیشتری می‌خواهید، مطالعه مطلب فیزیوتراپی شکستگی مچ دست نیز می‌تواند مفید باشد.

کشیدن پین مچ دست چگونه انجام می‌شود؟

خارج کردن K-wire در بسیاری از بیماران یک اقدام کوتاه است. پس از برداشتن پانسمان یا گچ و بررسی محل پین، پوست اطراف آن تمیز می‌شود و پین با ابزار مخصوص خارج می‌شود. این کار ممکن است احساس فشار، کشش یا ناراحتی کوتاه‌مدت ایجاد کند. بعد از خارج کردن پین نیز ممکن است محل سوراخ کمی خونریزی داشته باشد و برای آن پانسمان گذاشته شود.

در بیشتر موارد، کشیدن پین در درمانگاه یا بخش سرپایی انجام می‌شود. در شرایط خاص که خارج کردن پین در محیط سرپایی امکان‌پذیر نباشد، ممکن است جراح انجام آن را در شرایط دیگری و با بی‌حسی یا بیهوشی مناسب برنامه‌ریزی کند. نوع و شرایط انجام کار به وضعیت فرد و نحوه قرارگیری پین بستگی دارد.

آیا کشیدن پین مچ دست درد دارد؟

ممکن است هنگام خارج کردن پین احساس فشار، کشش یا درد کوتاه‌مدت ایجاد شود. شدت ناراحتی در افراد مختلف یکسان نیست و به محل پین، وضعیت پوست و بافت اطراف، تعداد پین‌ها و شرایط فرد بستگی دارد. در برخی منابع، خارج کردن K-wire اقدامی سریع با ناراحتی محدود توصیف شده و گفته شده است که ناراحتی محل خارج کردن پین معمولاً طی چند ساعت کاهش پیدا می‌کند.

بعد از کشیدن پین ممکن است محل آن برای مدت کوتاهی حساس باشد. در صورتی که پزشک برای کنترل درد دارویی توصیه کرده است، آن را مطابق همان دستور مصرف کنید و از تغییر خودسرانه دارو یا مقدار مصرف، به‌خصوص در صورت داشتن بیماری زمینه‌ای یا مصرف داروهای دیگر، خودداری کنید.

مراقبت بعد از کشیدن پین مچ دست در ۴۸ ساعت اول

بعد از خارج کردن پین، سوراخ‌های کوچکی روی پوست باقی می‌مانند و باید تا زمان مناسب بسته شدن آنها از محل مراقبت شود. بهترین کار این است که دستور جراح، پرستار یا مرکز درمانی خود را دقیقاً دنبال کنید؛ زیرا نوع پانسمان، زمان تعویض و نحوه تمیز کردن محل می‌تواند با توجه به شرایط بیمار متفاوت باشد.

• اگر روی محل پین پانسمان شده است، آن را مطابق دستور مرکز درمانی تعویض یا خارج کنید.
• برخی مراکز توصیه می‌کنند پانسمان و محل خروج پین تا حدود ۴۸ ساعت خیس نشود؛ با این حال، دستور جراح یا مرکز درمانی شما در اولویت است.
• تا زمانی که محل خروج پین کاملاً بسته نشده است، از غوطه‌ور کردن دست در آب و استخر خودداری کنید مگر اینکه تیم درمان اجازه داده باشد.
• محل را بدون دستور تیم درمان با الکل، مواد ضدعفونی‌کننده، پماد یا مواد مختلف دستکاری نکنید و برای مراقبت از زخم همان دستور مرکز درمانی را دنبال کنید.
• پوسته زخم را نکنید و برای دستکاری محل از ابزار یا گوش‌پاک‌کن استفاده نکنید.

ورم دست بعد از کشیدن پین طبیعی است؟

مقداری ورم بعد از شکستگی، بی‌حرکتی و خارج کردن پین می‌تواند قابل انتظار باشد. وقتی مچ برای مدتی بی‌حرکت بوده است، مفصل و عضلات ممکن است خشک و ضعیف شده باشند و با شروع دوباره حرکت، ورم یا احساس سنگینی دست بیشتر احساس شود. در توانبخشی مچ نیز اشاره می‌کنند که ورم پس از شکستگی می‌تواند برای مدتی باقی بماند و به‌تدریج کاهش پیدا کند.

برای کمک به کاهش ورم، اگر پزشک محدودیتی تعیین نکرده باشد، هنگام استراحت دست را بالاتر از سطح قلب قرار دهید و در صورت اجازه تیم درمان، حرکت‌های ملایم انگشتان را انجام دهید. افزایش تدریجی استفاده از دست نیز معمولاً بخشی از روند بازگشت عملکرد است.

اگر درباره توانبخشی مشکلات دست و انگشتان مطالب بیشتری می‌خواهید، می‌توانید از صفحه فیزیوتراپی دست و همچنین فیزیوتراپی مچ دست نیز استفاده کنید.

علت ورم دست بعد از کشیدن پین چیست؟

ورم می‌تواند به علت خود شکستگی، التهاب بافت‌ها، بی‌حرکتی، کاهش حرکت مفاصل و شروع دوباره استفاده از دست ایجاد یا تشدید شود. به همین دلیل، صرف وجود مقداری تورم بعد از خارج کردن پین به‌تنهایی به معنی وجود عارضه نیست.

با این حال، روند ورم مهم است. اگر تورم به‌جای کاهش، به‌طور واضح بیشتر شود یا همراه با افزایش درد، قرمزی، گرمی پوست، ترشح از محل پین، تب یا بدحال شدن عمومی باشد، احتمال عارضه‌هایی مانند عفونت باید بررسی شود.

بعد از درآوردن پین مچ دست چه تمرین‌هایی انجام دهیم؟

شروع تمرین به نوع شکستگی، میزان ترمیم استخوان، وضعیت مفصل و این موضوع بستگی دارد که آیا هنوز استفاده از آتل یا اسپلینت لازم است یا نه. بنابراین خارج شدن پین به‌تنهایی مجوز شروع همه حرکت‌ها یا تمرین‌های مقاومتی نیست.

تمرین‌های زیر فقط نمونه‌هایی از حرکات رایج هستند و تنها در صورتی باید انجام شوند که جراح یا فیزیوتراپیست اجازه حرکت آن مفصل را داده باشد.

در صورت اجازه حرکت، برخی تمرین‌های اولیه ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• باز و بسته کردن آرام انگشتان دست
• حرکت دادن شست و نزدیک کردن آن به نوک انگشتان
• خم و راست کردن مچ در دامنه‌ای که پزشک یا فیزیوتراپیست اجازه داده است
• چرخاندن آرام ساعد و قرار دادن کف دست رو به بالا و سپس رو به پایین، در صورت اجازه درمانگر
• حرکت دادن مچ به سمت شست و سپس به سمت انگشت کوچک، در صورت اجازه درمانگر

ممکن است هنگام شروع حرکت کمی احساس کشیدگی یا ناراحتی ایجاد شود، اما درد تیز و شدید، افزایش واضح ورم یا تشدید ماندگار علائم بعد از تمرین باید باعث بازبینی برنامه تمرینی شود. تمرین‌ها باید به‌صورت تدریجی و متناسب با وضعیت فرد پیشرفت کنند.

در فیزیوتراپی مچ دست نیز تمرین‌های دامنه حرکتی، حرکت چرخشی ساعد و حرکات دست و انگشتان به‌عنوان بخش‌هایی از توانبخشی مطرح می‌شوند، اما نوع و زمان دقیق آنها باید متناسب با مرحله درمان و دستور درمانگر انتخاب شود.

آیا بعد از کشیدن پین مچ دست فیزیوتراپی لازم است؟

فیزیوتراپی برای همه افرادی که پین آنها خارج شده است الزاماً ضروری نیست. بعضی بیماران با برنامه تمرینی ساده و استفاده تدریجی از دست، بخش زیادی از عملکرد خود را بازیابی می‌کنند. در مقابل، افرادی که دچار خشکی قابل‌توجه، ضعف عضلات، درد مداوم، کاهش دامنه حرکتی یا محدودیت در فعالیت‌های روزمره هستند، ممکن است به توانبخشی و فیزیوتراپی نیاز داشته باشند.

هدف فیزیوتراپی در این مرحله فقط حرکت دادن مچ نیست. برنامه درمانی می‌تواند بر اساس وضعیت فرد شامل بهبود دامنه حرکتی، کاهش خشکی، کنترل ورم، بازیابی قدرت، تمرین‌های عملکردی دست و بازگشت تدریجی به فعالیت‌های روزمره باشد. زمان شروع تقویت نیز باید با توجه به ترمیم استخوان و دستور جراح تعیین شود.

برای آشنایی بیشتر با خدمات مرتبط، صفحه فیزیوتراپی انگشتان دست نیز می‌تواند برای بیمارانی که پس از آسیب یا بی‌حرکتی انگشتان دچار محدودیت حرکتی شده‌اند مفید باشد.

بعد از کشیدن پین مچ دست چه مدت باید استراحت کرد؟

خارج شدن پین به‌تنهایی معیار مناسبی برای تعیین زمان بازگشت به فعالیت نیست. ممکن است استخوان هنوز به زمان بیشتری برای افزایش استحکام نیاز داشته باشد و مچ نیز به دلیل بی‌حرکتی دچار خشکی و ضعف باشد.

بنابراین بازگشت به کار، رانندگی، ورزش یا بلند کردن اجسام سنگین باید بر اساس نوع شکستگی، میزان ترمیم استخوان، دامنه حرکتی، قدرت دست و نظر جراح یا فیزیوتراپیست انجام شود. پاسخ ثابت و یکسانی مانند «سه روز» یا «یک هفته» برای همه بیماران وجود ندارد.

فعالیت سبک معمولاً زودتر از فعالیت‌های سنگین وارد برنامه می‌شود و افزایش فشار باید مرحله‌ای باشد. تا زمانی که تیم درمان اجازه نداده است، از بلند کردن بار سنگین یا وارد کردن فشار زیاد به مچ خودداری کنید.

تا چه مدت مچ دست بعد از کشیدن پین درد دارد؟

ممکن است درد خفیف یا احساس ناراحتی برای مدتی پس از خارج کردن پین باقی بماند. علاوه بر محل پین، خود مفصل مچ و بافت‌های اطراف نیز ممکن است به علت شکستگی و بی‌حرکتی حساس باشند.

هنگام شروع حرکت دوباره ممکن است مچ کمی سفت و ناراحت باشد. مهم این است که علائم در روند کلی بهبود قرار داشته باشند. اگر درد به‌جای کاهش، به‌طور محسوسی بیشتر شود یا همراه با تورم شدید، قرمزی، گرمی، ترشح از محل پین، تب یا اختلال جدید در حرکت دست باشد، باید با تیم درمانی تماس گرفت.

آیا بعد از کشیدن پین هنوز باید آتل یا گچ بپوشیم؟

گاهی بله. خارج شدن پین به این معنی نیست که در همه شکستگی‌ها دیگر هیچ محافظتی لازم نیست. بسته به نوع آسیب و میزان ترمیم استخوان، ممکن است پزشک برای مدتی آتل، اسپلینت یا در برخی شرایط گچ را ادامه دهد.

بعضی منابع نیز توضیح می‌دهند که پس از خارج کردن پین ممکن است در برخی بیماران برای چند هفته دیگر از گچ یا اسپلینت استفاده شود و سپس تمرین‌های حرکتی و تقویتی شروع شوند.

بنابراین خودسرانه کنار گذاشتن آتل فقط به این دلیل که پین خارج شده است تصمیم مناسبی نیست. مدت استفاده از آن باید مطابق دستور جراح یا درمانگر باشد.

چه زمانی می‌توان بعد از کشیدن پین مچ دست ورزش کرد؟

ورزش با مچ دست و به‌خصوص تمرین‌های مقاومتی و تحمل وزن باید مرحله‌ای شروع شود. ابتدا معمولاً روی حرکت، کنترل ورم و استفاده سبک از دست تمرکز می‌شود و پس از آن، متناسب با روند ترمیم و توانایی مچ، تمرین‌های تقویتی اضافه می‌شوند.

بازگشت به ورزش نیز باید متناسب با نیازهای همان فعالیت باشد. ورزش‌هایی که فشار زیادی به مچ وارد می‌کنند یا خطر برخورد و زمین خوردن دارند، ممکن است به زمان و آمادگی بیشتری نیاز داشته باشند. معیار تصمیم‌گیری باید فقط تاریخ خارج شدن پین نباشد؛ دامنه حرکت، قدرت، تحمل فعالیت و وضعیت استخوان نیز اهمیت دارند.

بازگشت تدریجی به فعالیت و افزایش مرحله‌ای قدرت در دستورالعمل‌های توانبخشی مچ نیز مورد تأکید قرار گرفته است.

علائم هشدار بعد از کشیدن پین مچ دست

بیشتر افراد بدون مشکل جدی بهبود پیدا می‌کنند، اما بعضی علائم نیاز به ارزیابی پزشکی دارند. در صورت مشاهده موارد زیر با پزشک یا مرکز درمانی خود تماس بگیرید:

• افزایش ناگهانی یا مداوم درد و ورم
• قرمزی یا گرمی واضح اطراف محل خروج پین
• ترشح چرکی یا بدبو از محل پین
• گسترش قرمزی از محل پین به سمت دست یا ساعد
• تب، لرز یا احساس ناخوشی عمومی
• خونریزی‌ای که با فشار ملایم متوقف نمی‌شود
• بی‌حسی یا ضعف جدید و قابل‌توجه در دست
• تغییر رنگ غیرعادی انگشتان یا سرد شدن واضح دست
• ناتوانی جدید در حرکت دادن انگشتان

افزایش درد و تورم، قرمزی، گرمی و به‌خصوص ترشح از محل پین می‌تواند با عفونت مرتبط باشد و باید توسط تیم درمان بررسی شود.

اشتباهات رایج بعد از کشیدن پین مچ دست

• شروع زودهنگام تمرین‌های شدید: خارج شدن پین به‌تنهایی به معنی آماده بودن استخوان برای هر نوع فشار نیست.
• خیس کردن زودهنگام محل پین: بعضی مراکز توصیه می‌کنند پانسمان و محل خروج پین در ۴۸ ساعت اول خشک بماند؛ دستور مرکز درمانی شما در اولویت است.
• دستکاری محل زخم: استفاده خودسرانه از الکل، پماد یا مواد مختلف می‌تواند با دستور مراقبت از زخم شما سازگار نباشد.
• بی‌حرکت نگه داشتن کامل دست برای مدت طولانی: در صورت اجازه پزشک، حرکت تدریجی برای کاهش خشکی و بازیابی عملکرد اهمیت دارد.
• نادیده گرفتن درد و ورم رو به افزایش: افزایش واضح علائم یا ترشح از محل پین باید بررسی شود.
• بازگشت به کار یا ورزش فقط بر اساس تعداد روزها: وضعیت استخوان، دامنه حرکتی و قدرت دست برای تصمیم‌گیری اهمیت دارند.

جمع‌بندی مراقبت بعد از کشیدن پین مچ دست

مراقبت بعد از کشیدن پین مچ دست فقط به تمیز نگه داشتن محل پین محدود نمی‌شود. بعد از خارج کردن پین ممکن است هنوز درد، ورم، خشکی و ضعف وجود داشته باشد و بازگشت عملکرد به زمان و توانبخشی تدریجی نیاز داشته باشد.

در روزهای اول باید از محل خروج پین طبق دستور مرکز درمانی مراقبت کرد. بعد از تأیید پزشک، حرکت تدریجی مچ و انگشتان و سپس تقویت مرحله‌ای می‌تواند به بازگشت دامنه حرکتی، قدرت و عملکرد کمک کند. در صورت باقی ماندن خشکی، ضعف، درد یا محدودیت در فعالیت‌های روزمره، ارزیابی فیزیوتراپی می‌تواند برای تنظیم برنامه اختصاصی توانبخشی مفید باشد.

مهم‌ترین نکته این است که خارج شدن پین به‌تنهایی معیار مناسبی برای تعیین زمان بازگشت به فعالیت نیست. زمان شروع تمرین، استفاده از آتل و بازگشت به کار یا ورزش باید با توجه به نوع شکستگی، میزان ترمیم استخوان و نظر تیم درمان تعیین شود.

سؤالات متداول درباره مراقبت بعد از کشیدن پین مچ دست

فیزیوتراپی با بیمه تجارت نو در تهران